Jak zostać naszym uczniem    Spacer po szkole    Historia    Wspomaganie    Lekcje to nie wszystko...    Nasze sukcesy

 Strona główna

Aktualności

Kalendarz roku szkolnego

Organy szkoły

Godziny urzędowania

Dokumenty szkolne

Publikacje

Archiwum

Przydatne linki

 

 

 

 

"Idź przez życie tak, aby ślady twoich stóp przetrwały cię."
Bp Jan Chrapek

 

"Komunikacja personalna – jej wpływ na nauczanie dzieci z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym"

Autorka: mgr Aldona Klecha

 

 

Komunikacja jako proces dotyczy całej społeczności. Trwałą cechą wszystkich społeczeństw są interakcje społeczne. Stanowią istotę życia społecznego.

Każdego dnia mamy do czynienia z innymi ludźmi, rozmawiamy ze sobą, wymieniamy uściski, dotykamy się, wzajemnie na siebie oddziałujemy. Powinniśmy brać to pod uwagę i pamiętać, że na nasze zachowanie wpływa obecność innych ludzi, albo przez to, że biorą oni w tym zachowaniu współudział, albo że są tego zachowania publicznością.

Wszyscy ludzie mają pewne oczekiwania wobec otaczającej ich rzeczywistości. Każda jednostka zatem w swoim codziennym zachowaniu tworzy i przetwarza rzeczywistość społeczną i "materialną" w jakiej funkcjonuje. Motorem interakcji społecznej jest porozumiewanie się. Interakcja społeczna nie zachodzi przypadkowo, jest ona w znacznej mierze konsekwencją pewnego istniejącego związku pomiędzy jednostkami. Związki te mogą być wbudowane w statusy ludzi i w odgrywane przez nich role. Jest to zbiór społecznych relacji danej osoby.

 

Model procesu komunikacji:

 

ŹRÓDŁO --> PRZEKAZ --> KANAŁ --> ODBIORCA --> SKUTEK
 

     (kto?)                    (co?)                      (jak?)                     (komu?)                    (efekt?)

 

 

1. Źródło, czyli nadawca

 

Te same słowa czy frazy w ustach różnych ludzi mają dla nas różne znaczenie, szczególnie ważną cechą nadawcy jest jego wiarygodność, im wyższa, tym większa gotowość do aprobaty wszystkiego co mówi. Źródłem wiarygodności są dwa niezależne aspekty działania, pierwszy to kompetencje rozumiane jako autorytet drugi to obiektywność.

 

Nadawca, czyli nauczyciel przekazujący uczniom pewne informacje , wiedzę o otaczającym ich świecie.

 

2. Przekaz, czyli co się mówi

 

Im bardziej przedstawiane argumenty trafiają do sedna motywacji drugiej osoby, tym większa szansa na uzyskanie skutku. W każdej działalności perswazyjnej nadawca musi pamiętać, że nie mówi do samego siebie, lecz do drugiego człowieka

i to jego motywacja jest niezmiernie ważna.

Kolejny ważny czynnik to rodzaj używanych argumentów. Chodzi o proporcję pomiędzy apelem do uczuć, a apelem do rozumu. W naszych codziennych kontaktach najczęściej odwołujemy się do argumentów emocjonalnych wychodząc z założenia,
że człowiek to istota rozumna, ale i wrażliwa na uczucia.  Nasze doświadczenia życiowe dowodzą, że nośność perswazyjna przekazów znacznie wzrasta, gdy budzą one nie tylko refleksje, ale i uczucia u odbiorców.

Inny aspekt przekazu to zagadnienie "powtarzalności" pewnych treści. Człowiek jest
w stanie zrozumieć mowę z prędkością do 450 słów na minutę, w trakcie normalnej konwersacji wypowiadamy ich około 100-120. Stwarza to pewien margines, który najczęściej "zagospodarowujemy" własnymi myślami. Skutkuje to jednak tym, że nasze zmysły dokonują "selekcji" treści dopływających do nich na poziomie postrzegania, zapamiętywania

i interpretowania. Dlatego przy przekazywaniu informacji bardzo ważne jest powtarzanie. Powtarzanie daje szansę, że wszystko co powiedzieliśmy dotarło do naszych odbiorców/uczniów. Pewność, że zostaliśmy zrozumiani możemy mieć tylko wtedy gdy otrzymamy od nich wyraźny sygnał, że tak się stało.

 

3. Kanał, czyli jak prezentujemy przekaz

 

Generalnie rzecz biorąc w rozmowie, czy przekazywaniu wiadomości  wykorzystujemy wszystkie bezpośrednie możliwości przesyłania sygnałów poprzez 2 kanały: kanał werbalny i pozawerbalny.

Należy wiedzieć, że jeśli słowa są treścią przekazu to: postawa ciała, gesty, ekspresja i ton głosu są kontekstem, w którym przekaz jest osadzony, a dopiero ich połączenie tworzy znaczenie komunikacji.

Nasze zachowania są różne w rozmaitych sytuacjach, ale przejrzysty język ciała
i tonalność głosu powodują ogromne różnice w znaczeniu i oddziaływaniu tego
co mówimy.

 

Z badań o skuteczności komunikacji, przeprowadzonych niezależnie od siebie przez wiele ośrodków, wynika, że: treść wypowiedzi, a więc to co przekazujemy za pomocą słów tylko w 7% wpływa na wiarygodność i skuteczność komunikacji. W 38% decyduje o tym ton głosu, a aż w 55% istota naszego przekazu zależy od komunikacji pozawerbalnej, czyli tego, jak sprawnie działa nasz „ język ciała”.

 

Zatem należy pamiętać o tym jak przekazujemy uczniom wiedzę, czyli jaki jest nasz
 „ język ciała” : postawa ciała ( sylwetka) , ułożenie rąk, jak również odległość od ucznia czy nasz ton głosu i prędkość mówienia.

 

4. Odbiorca, czyli do kogo mówimy

 

Uczeń, a w naszym przypadku dziecko upośledzone umysłowo w stopniu umiarkowanym.

 

Nauczyciel – uczeń to elementy mechanizmu uczenia się.

Nauczanie-uczenie opiera się na sprzężeniu zwrotnym między uczniem a nauczycielem, czyli między uczącymi się a czynnikami środowiskowymi przekazującymi wiedzę.

Nauczyciel, jego sprawne działanie gwarantuje uczniom z upośledzeniem umysłowym
w stopniu umiarkowanym  dobre przystosowanie , zadowolenie z życia, wchodzenie w różne kontakty społeczne i poczucie bezpieczeństwa. Dobra organizacja pracy, kultura osobista, właściwy przykład, postępowanie nauczyciela pozytywnie oddziałują na uczniów, dając im szansę na osiągnięcie sukcesów na miarę swoich możliwości.

 

Istotną rolę w procesie nauczania-uczenia odgrywa również pogodna atmosfera na zajęciach, życzliwość w stosunku do każdego ucznia. A obustronne zaufanie  mobilizuje dziecko do działania i wzmacniania jego wiary we własne siły. Ważne jest, aby praca nauczyciela, jego postawa była nakierowana na rozwój aktywności poznawczej ucznia
i przygotowanie go do życia społecznego polegającego przede wszystkim na nawiązywaniu kontaktów z rówieśnikami, funkcjonowanie w najbliższym środowisku, bycie zaradnym w prostych sytuacjach życia codziennego, a w sytuacjach bardziej złożonych postępowanie pod opieką rodziców lub opiekunów.

 

Literatura:

J. Doroszewska Pedagogika specjalna. Wrocław 1989

K. Kirejczyk-red. Upośledzenie umysłowe-Pedagogika. PWN  Warszawa 1981